Steinbeck de sansüre takıldı

Steinbeck de sansüre takıldı

J. Steinbeck'in eseriANKARA – İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından hazırlanan bir raporla Nobel Edebiyat Ödüllü John Steibeck’in “Fareler ve İnsanlar” adlı eserinin sakıncalı bulunduğu Milli Eğitim Bakanlığına bildirildi. Rapor AKP idaresi altında Türkiye’de sansürün ne boyutlara vardığını ortaya koyuyor.

Uzun yıllardan bu yana Türkiye’de eğitim kurumlarına temel eser olarak okutulan Steinbeck’in “Fareler ve İnsanlar” adlı eseri sansüre takıldı. Cumhuriyet gazetesinin haberine göre İzmir İl Milli Eğitim Müdürü Vefa Bardakçı imzasıyla Milli Eğitim Bakanlığına gönderilen raporla kitabın İnkilap Kitapevi’nce yayımlanan örneklerinde 69-70., Sel Yayıncılık’tan çıkan örneklerdeki 63-64, Varlık Yayınları’ndan çıkan örneklerdeki 42-43 ve 45., Remzi Yayınevi’nden çıkanlardan da 56.57-60 ve 61. sayfaların sakıncalı olduğu ve ahlaki olmadığı vurgulandı.

İzmir’deki çeşitli okullardan öğretmenlerin verdiği dilekçeyle harekete geçen kurulun raporla “Fareler ve İnsanlar”ın sakıncalı ilan edilmesine Türkiye Yayıncılar Birliği Başkanı Metin Celal de tepki gösterdi.

“Steinbeck’in ne kadar önemli bir yazar olduğunun, “Fareler ve İnsanlar”ın edebi öneminin, nasıl bir konu işlediğinin, ne kadar önemli hayat dersleri verdiğinin bilincindedir. İzmir Milli Eğitim Müdürlüğü’nün kurul kurup “ahlaki açıdan” kitap incelettirmesi, sansür talebinde bulunması ülkemizde sansürcü zihniyetin ne boyutlara ulaştığının çarpıcı ama utanç verici bir örneğidir. Umarız son örnek olacaktır” şeklinde konuşan Celal “Kitapları İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu” türünden yasakçı, sansürcü komitelerin kurulmasının engellenmesini istedi.

PEN Türkiye Başkanı Tarık Günersel ise konuyla ilgili olarak “Steinbeck’in klasik eseri “Fareler ve İnsanlar” romanını sakıncalı bulan komisyon sakıncalı. Türkiye dünyada bir kere daha rezil edildi. Kültür Bakanı Ertuğrul Günay ne diyor, merak ediyorum. Yunus Emre sansürcüsü bir Milli Eğitim Bakanının ne diyeceğini merak, abesle iştigal olur” değerlendirmesinde bulundu.

YASAKLAR CUMHURİYETİ

Türkiye’de 1950-1960 yıllarını kapsayan Celal Bayar döneminde, Rus ve dünya edebiyatının önemli isimlerinden Dostoyevski’nin Bir Yazarın Günlüğü kitabı da yasaklanmıştı. Dostoyevski, kitapta, döneminin toplumsal ve siyasal olaylarını ele alırken, Batılılaşma, kültür yozlaşması, anadil, adalet sistemi, kadın gibi konularda görüşlerini açıklıyor.

1960-1969 yıllarındaki Cemal Gürsel döneminde ise Kürtler ve Kürtçe ile ilgili kitaplar yasaklanmıştı. Bunlardan bazıları Musa Anter’in Kımıl, Kemal Badıllı’nın Kürtçe Gramer, Minorsky’nin Kürtlerni Menşei adlı kitaplar. Aynı dönemde Said-i Nursi’nin Sözler’i de yasaklanmıştı.

Toplumsal mücadelenin yükseldiği ve 1971 darbesinin yaşandığı 1966-1973 Cevdet Sunay döneminde yasak kitap listesi uzun: Marks-Engels’in Komünist Manifesto, Emin Türk Eliçin’in Kemalist Devrim İdeolojisi, Rıza Nur’un Hayat ve Hatıratım, Nazım Hikmet’in Dört Hapishane’den, Ehmede Xani’nin Mem u Zin, Mao’nun Çin Kurtuluş Savaşı, Andre Malraux’un Umut, Seyit Kutub’un İstikbal İslam’ındır, Nikos Kazancakis’in Toda Raba ve Saidi Nursi’nin Mektubat kitapları.

1958 Küba Devrimi’nin ilk yıllarını yaşadığı o günlerde yasaklı kitaplar listesine Che Guevera’nın Bolivya Günlüğü, L.Lokwood’un Fidel Castro Konuşuyor kitapları da dahil edilmiş.

1973-1980 dönemini kapsayan Fahri Korutürk döneminde yasaklanan kitaplar listesinin başında İsmail Beşikçi’nin Kürtlerle ilgili tüm kitapları bulunuyor. Mahir Çayan, Hikmet Kıvılcımlı, İbrahim Kaypakkaya, Harun Karadeniz ve Nuri Dersimi’nin kitapları da yasak.

Yasaklar listesinde Hasan Kıyafet’in Çağdaş Çocuk Ansiklopedisi de dikkat çekiyor. Nedim Gürsel’in ilk kitabı olan ve 12 Mart darbesinin dağıttığı hayatları anlatan Uzun Sürmüş Bir Yaz da Fahri Korutürk döneminde yasaklanmış.

1989-1993 yıllarını kapsayan Turgut Özal döneminde, İsmail Beşikçi’nin Kürt sorunuyla ilgili kitaplarına dair yasak sürüyor. Sevan Nişanyan’ın İnsigh Guide Turkey, Haydar Işık’ın Dersim Tertelesi, Hüseyin Erdem’in Siyabend u Xece ve Soysal Ekinci’nin Biri Yitik İki Ülke’si de yasaklananlar arasında.

1993-2000 yıllarını kapsayan Süleyman Demirel döneminde de, Turgut Özal döneminde olduğu gibi listenin başında İsmail Beşikçi’nin kitapları yer alıyor. Lenin’in Doğu’da Ulusal Kurtuluş Savaşları, Haluk Gerger’in Yeni Dünya Düzeni ve Kürt sorunu, Hayri Argav’ın 12 Eylül idamları, Yves Ternon’un Ermeni Tabusu, M.C. Armstrong’un Bozkurt/Atatürk’ün yaşamı kitabı da yasaklar arasında.

2007 yılında başlayan Abdullah Gül döneminde de kitap yasakları sürüyor. Bu kez listenin başında Abdullah Öcalan’ın kitapları geçiyor. George Jerjian’ın Gelecek Bizi Özgür Kılacak, Dora Sakayan’ın Bir Ermeni Doktorun Anıları ve Enis Batur’un Elma kitapları da yasaklar arasında. (ANF)

Yorum yapabilmek için kayıtlı kullanıcı olmanız gerekmektedir. Giriş

Yayın tarihi: 3 Ocak 2013, Perşembe 11:40
Kategoriler: Kültür-Sanat